SUPLEMENTACJA

Zalecana porcja dzienna Luteiny to 6-20 mg. Aby dostarczyć 6 mg luteiny do organizmu musielibyśmy zjeść cały talerz świeże­go szpinaku. Luteina jest rozpuszczalna w tłuszczach, więc najlepiej spożywać ją podczas posiłku lub po posiłku.

Należy wybierać preparaty zawierające naturalną, oczyszczoną luteinę, która jest identyczna z tą występującą w zielonych warzy­wach liściastych. Naturalna Luteina FloraGLO to luteina oczyszczo­na, w wolnej postaci i w związku z tym jest wchłaniania do organi­zmu w sposób bezpośredni, bez konieczności trawienia enzymatycz­nego, czyli bezstratnie.

Tania, powszechnie stosowana luteina enzymatyczna charakte­ryzuje się znacznie słabszą przyswajalnością. Szklane ciemne opa­kowanie preparatu z Luteiną gwarantuje jej świeżość i aktywność, gdyż jest ona bardzo wrażliwa na warunki zewnętrzne. Luteina oczyszczona FloraGLO jest bardzo bezpieczna (najczęściej używa­na w badaniach klinicznych), nie stwierdzono żadnych interak­cji z przyjmowanymi lekami. Maksymalna porcja, której nie należy przekraczać to 140 mg/dobę.

Piśmiennictwo:

1. Krinsky, N.l, et al., (2003). „Biologie Mechanisms of the Protective Role of Lutein and Zeaxanthin in the Eye.” Annu. Rev. Nutr. 23: 71-201.
2. Edyta Kwiatkowska „Luteina- źródło w diecie i potencjalna rola prozdrowotna” Postę­py Fitoterapii nr 2/2010.
3. Richer S.P., W. Stiles, et al. (2004). „Double-masked, placebo-controlled, randomized tria! of lutein and antioxidant supplementations in the intervention of atrophic age-re- lated macular degeneration: the Veterans LAST study (Lutein Antioxidant Supplemen- tation Trial).” Optometry 75: 216-230.
4. Lee, E.H., D. Faulhaber, et al. (2004). „Dietary lutein reduces ultraviolet radiation- induced inflammation and immunosuppression. J lnvest Dermatol 122: 510-517.
5. Dwyer, J.H., M. Navab, et al. (2001). „Oxygenated carotenoid lutein and progression of early atherosclerosis: the Los Angeles atherosclerosis study” Cireulation 103(24):2922-7.

wo-naczyniowych i mózgowo-naczyniowych. Udało się zaobserwo­wać spadek tempa tzw. miażdżycy bezobjawowej u mężczyzn i kobiet, u których zanotowano wyższy poziom w surowicy luteiny i zeaksanty- ny. Naukowcy stwierdzili, że wyższy poziom tych karotenoidów może być czynnikiem chroniącym przed wczesną miażdżycą tętnic.

NOWOTWORY

W dziesięcioletnim badaniu, w którym wzięło udział 120 tysię­cy mężczyzn i kobiet w USA zaobserwowano istotny spadek zachoro­wań na nowotwory płuc wśród osób spożywających większe ilości ka­rotenoidów, w tym luteiny i zeaksantyny. Celem bardzo ciekawego ba­dania populacji wysp Południowego Pacyfiku było zbadanie związku pomiędzy spożyciem luteiny a występowaniem raka płuc. Naukowcy odkryli odwrotny związek pomiędzy spożyciem luteiny a występowa­niem raka płuc i wyraźnie mniejszy wskaźnik zachorowań na ten no­wotwór wśród Fidżyjczyków w porównaniu z innymi populacjami Połu­dniowego Pacyfiku. Fidżyjczycy spożywają dziennie średnio 20 mg lu­teiny (głównie w ciemnozielonych warzywach), natomiast mieszkańcy innych państw Południowego Pacyfiku stosują dietę ubogą w kolorowe warzywa i owoce.

LUTEINA A ZDROWIE KOBIET

W jaki sposób luteina wpływa na zdrowie kobiet i niemowląt?

Obecność luteiny wykryto w tkankach piersi oraz szyjki macicy i jaj­ników. Przedmiotem aktualnie prowadzonych badań jest również rola, jaką luteina może odgrywać w okresie ciąży i karmienia piersią. W ba­daniach wskazano, że poziom luteiny wzrasta w osoczu w całym okre­sie ciąży, ale dotychczas nie zidentyfikowano przyczyn tego zjawiska.

Luteinę wykryto także we krwi znajdującej się w pępowinie po po­rodzie oraz w siarze i mleku matki. Wysnuto teorię, że luteina może być wydzielana do mleka matki. Podstawą tej hipotezy było stwierdzenie, że poziom luteiny i beta-karotenu w surowicy jest taki sam, natomiast po­ziom luteiny w mleku matki jest znacznie wyższy niż beta-karotenu.

15 mg luteiny 3 razy w tygodniu przez 2 lata. U pacjentów z luteiną za­obserwowano statystycznie istotną poprawę ostrości widzenia, wrażli­wości na oślepienie oraz wyższe stężenie luteiny w surowicy krwi niż u pacjentów w grupie placebo.

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki

Zwyrodnienie barwnikowe siatkówki jest rzadką, dziedziczną cho­robą zwyrodnienia, charakteryzującą się zanikiem światłoczułych pręci­ków w siatkówce.

Prowadzi to na początku do np. słabego widzenia nocnego, następnie do stopniowej utraty widzenia obwodowego aż do widzenia lunetowego. Możliwości leczenia są niewielkie, stwierdzono między in­nymi, że duże dawki witaminy A spowalniają proces zwyrodnieniowy.

Obecnie prowadzone są badania nad wpływem luteiny na to scho­rzenie. W dotychczasowych opublikowanych badaniach wykazano, że pacjenci z retinopatią barwników przyjmujący 40 mg luteiny dziennie przez 9 tygodni znacznie poprawili ostrość widzenia.

Zdrowie skóry

Luteina również gromadzi się w skórze. Z badań wynika, że luteina może odgrywać rolę w zachowaniu zdrowej skóry. Niedawno przepro­wadzone badanie kliniczne na ludziach wykazało, że 10 mg luteiny Flo- raGLO dziennie zwiększa nawodnienie i elastyczność skóry oraz ogra­nicza peroksydację lipidów w skórze. Lipidy są substancjami oleistymi w skórze, które mają istotne znaczenie dla jej zdrowego wyglądu. Po­nadto stanowią barierę, która spowalnia utratę wilgotności skóry. Lute­ina w preparatach do stosowania miejscowego w znaczący sposób po­prawia stan skóry, a w połączeniu z suplementami luteiny przyjmowa­nymi doustnie daje nawet lepsze rezultaty. Jest to pierwsze badanie, w którym wykazano poprawę zdrowia skóry dzięki suplementacji samą luteiną.

Choroby układu krążenia i udary

W badaniu pokazano, że lipoproteina o małej gęstości LDL (zły cholesterol) jest jednym z kluczowych czynników rozwoju miażdży­cy naczyń krwionośnych, która jest jednym z procesów patologicz­nych w chorobach sereowo-naezyniowyeh i mózgowo-naczyniowych. Z tego względu badano karotenoidy pod kątem zmiatania wolnych rodników i hamowania peroksydacji tłuszczów w chorobach serco-

Jaki jest związek luteiny ze zwyrodnieniem plamki?

Luteina gromadzi się w plamce oka w następstwie jej spożywania. Filtruje światło niebieskie i może chronić plamkę żółtą przed uszkodze­niami wolnorodnikowymi. Zdrowa plamka umożliwia prawidłowe wi­dzenie centralne. Stan plamki ulega pogorszeniu wskutek wieloletniej ekspozycji na światło i inne czynniki stresowe, co ostatecznie może pro­wadzić do jej zwyrodnienia.

W jednym z badań stwierdzono spadek ryzyka zwyrodnienia o 57% u osób o największym spożyciu luteiny i zeaksantyny (powyżej 6 mg/ dobę). Berstein i wspólnicy wykazali, że suplementacja 4 mg luteiny dziennie prowadziła do wzrostu gęstości barwnika w plamce u pacjen­tów ze zwyrodnieniem plamki, w porównaniu z grupą nie przyjmują­cą suplementu. W badaniach na 14 pacjentach, trwających 12 miesię­cy, Richer wykazał poprawę w testach ostrości widzenia u 92% pacjen­tów. Pacjenci spożywali 14 mg luteiny 4-7 razy w tygodniu. W rando- mizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą w 2004 roku, przepro­wadzonym na 90 mężczyznach z zanikowym zwyrodnieniem plamki, oceniano gęstość barwnika w plamce, czas po olśnieniu plamki, czułość kontrastową i ostrość widzenia, na początku badania oraz co 4 miesią­ce przez okres 1 roku. Najbardziej znaczący był wzrost gęstości barwni­ka w plamce 36°/o i 43% w grupie przyjmującej dodatkowo antyoksy- danty. Suplementacja luteiną również prowadziła do znacznej popra­wy ostrości widzenia, obiektywnych parametrów funkcji widzenia, cza­su po olśnieniu i czułości kontrastowej. Badanie to potwierdziło, że lu­teina odgrywa ważną rolę w utrzymaniu zdrowych oczu oraz, że zwy­rodnienie plamki związane z wiekiem dobrze reaguje na suplementację luteiny.

Zaćma

Zaćma to rozwojowe lub zwyrodnieniowe zmętnienie soczewki oka, które prowadzi do stopniowej i bezbolesnej utraty wzroku. Proces utleniania może być czynnikiem sprawczym w zaćmie, powodującym powstawanie nierozpuszczalnych utlenionych białek w soczewce.

W badaniach nad poziomem luteiny i zeaksantyny w soczewkach z zaćmami stwierdzono nawet trzykrotnie wyższy ich poziom w tkance nabłonkowej nowej (z mniejszymi zmianami niż w starszej wewnętrz­nej). W podwójnie ślepej randomizowanej próbie klinicznej, prowadzo­nej z grupą pacjentów o klinicznie zdiagnozowanej zaćmie, podawano

i jej roli w tkankach. Luteina i zeaksantyna najaktywniej gromadzą się w soczewce oka i centralnej części siatkówki – plamce żółtej.

Plamka żółta siatkówki oka umożliwia widzenie centralne i jest od­powiedzialna za ostrość widzenia. Luteina i zeaksantyna są jedynymi karotenoidami występującymi zarówno w plamce, jak i soczewce oka ludzkiego. Pełnią dwojaką funkcję w obu tkankach: działają jako silne antyoksydanty i filtrują wysokoenergetyczne światło niebieskie.

Niebieskie światło – zarówno słoneczne, jak i wewnątrz budyn­ków – może powodować stres oksydacyjny i uszkodzenia wolnorodni- kowe w narządach wystawionych na działanie światła, takich jak oczy i skóra. Badania pokazują, że luteina i zeaksantyna zmniejszają inten­sywność niebieskiego światła w siatkówce aż o 90°/o, znacznie ograni­czając uszkodzenia oksydacyjne.

Oprócz kluczowego znaczenia dla zdrowia oczu luteina i zeak­santyna są ważnymi składnikami odżywczymi, które zapobiegają cho­robom układu sercowo-naczyniowego, udarom i nowotworom płuc. Mogą także chronić przed chorobami skóry związanymi z nadmiernym wpływem promieniowania ultrafioletowego.

CHOROBY OCZU

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem jest główną przyczy­ną utraty wzroku wśród osób w sta’rszym wieku. Jego cechą charakte­rystyczną jest zanik plamki żółtej. Plamka żółta siatkówki to niewiel­ki obszar o szerokości zaledwie 2 milimetrów znajdujący się z tyłu oka, w środkowej części siatkówki. Centralna część plamki zwana jest doł­kiem środkowym siatkówki i zawiera najwięcej pręcików i czopków. Umożliwia widzenie centralne.

Rozróżnia się dwa stadia zwyrodnienia plamki: Wczesne (suche) – cechuje się zmianą barwnika w nabłonku siatków­ki i plamki żółtej.

Późne (wysiękowe, mokre) – charakteryzuje się wysiękiem, krwotokiem wewnątrz siatkowym i tworzeniem się blizn. W wielu badaniach obserwowano zależność pomiędzy stężeniem lu- teiny i zeaksantyny w plamce żółtej, ich spożyciem w diecie a zwyrod­nieniem plamki.

INFORMACJE OGÓLNE

Luteina jest naturalną substancją syntetyzowaną wyłącznie przez rośliny. Występuje w zielonych liściach warzyw oraz w samych warzy­wach o żółtym i pomarańczowym zabarwieniu. Owoce również zawie­rają w swoim składzie luteinę. Luteina należy do bardzo licznej grupy związków – karotenoidów (naturalnych barwników roślinnych).

Karotenoidy mają silne właściwości antyoksydacyjne, ale też część z nich ulega w organizmie przekształceniu do witaminy A. Oprócz lute- iny do najbardziej znanych w tej grupie należą: likopen, beta-karoten, zeaksantyna, kryptoksantyna.

Luteina bardzo dobrze rozpuszcza się w tłuszczach. Ze względu na te właściwości korzystne jest spożywanie produktów będących źródłem luteiny z posiłkami zawierającymi tłuszcze, gdyż zwiększa się wtedy jej biodostępność.

POWSZECHNE ŹRÓDŁA POKARMOWE:

agrest, awokado, brokuły, cukinia, czarne porzeczki, dynia, jarmuż, jeżyny, kapusta, kiwi, maliny, marchew, natka pietruszki, nektarynki, papryka, sałata, szpinak.

ROLA W ORGANIZMIE

Luteina ulega w organizmie podobnym przemianom jak tłuszcze. W wyniku procesów trawiennych w obecności kwasów żółciowych jest transportowana za pośrednictwem krwi do wątroby. Następnie krew transportuje ją z wątroby do tkanek w zależności od zapotrzebowania